×

Ndihesh i shqetësuar për ‘veten’? Pse identiteti modern mund të jetë shkatërrimtar

A je ndierë ndonjëherë se të tjerët ishin më të mirë se ty?

Se ata ishin më të zotë, më të pashëm?

A të ka shtyrë kjo gjë të bëhesh një ‘ti’ më i mirë?

Nëse po, nuk je i vetmi. Të ndiesh presionin për të përmirësuar vetveten është normale në botën tonë moderne.

A të ka shtyrë kjo gjë të bëhesh një ‘ti’ më i mirë? Nëse po, nuk je i vetmi. Të ndiesh presionin për të përmirësuar vetveten është normale në botën tonë moderne.

Në këtë botë, jeta—dhe identiteti yt—janë tërësisht përgjegjësia jote. Nëse e ke arritur karrierën e suksesshme, ke shkuar në pushimet e ëndërruara, apo ke gjetur si partner një person të mrekullueshëm, atëherë ia ke arritur qëllimit.

Tashmë je i lirë të mburresh. E ke arritur jetën e përsosur të Instagramit, e cila gëlon nga ‘pëlqimet’ dhe komentet pozitive të njerëzve.

Nëse kthehemi në kohët e vjetra dhe të vështira, ty do të duhej të jetoje ashtu si do të vinte jeta. Nuk kishte pothuajse asnjë mundësi për një përmirësim të tillë të vetvetes.

Nëse do kishe lindur në rrethana modeste, duke bërë jetën e një shërbëtori ose këpucari, ashtu do vazhdoje të jetoje. Do ishte mjaft për ty të ishe një shërbëtor apo këpucar. Askush nuk do priste diçka ndryshe. Mbi ty nuk do kishte asnjë presion për të ndryshuar ose përmirësuar identitetin tënd.

Në botën moderne, fakti i të bërit një ‘ti’ më i mirë është ajo çfarë të gjithë presin. Kjo gjë ka përfitime (p.sh. nuk do të duhet të qëndrosh i varfër gjithë jetën), por ka edhe pasoja të papritura:

1. Në botën moderne, suksesi dhe dështimi janë përgjegjësi e individit

Ky është një presion i ri, i panjohur nga paraardhësit tanë.

Duke komentuar mbi këtë ndryshim kulturor, autori Tim Keller shkruan:

Në kohët e vjetra, kur vetëvlerësimi ynë ishte më i rrënjosur në rolet shoqërore, kishte shumë më pak vlerë në arritjet konkuruese me të tjerët. Të kaloje nga varfëria në pasuri ishte diçka shumë e mirë, por e rrallë dhe jo e detyrueshme. Do mjaftonte të ishe një baba, nënë, bir ose bijë e mirë, si dhe të ishe i ndërgjegjshëm dhe i zellshëm në të gjitha punët dhe detyrat e tua.

Ai vazhdon:

Ashtu si dhe Alain de Botton ka shkruar, sot ne besojmë në meritokraci, pra, se kushdo që jeton në rrethana modeste është kështu vetëm për shkak të mungesës së ambicies dhe zgjuarsisë. Në ditët e sotme, të jesh thjesht besnik dhe jo i suksesshëm quhet turp. Kjo është një barrë e re për shpirtin, e vendosur nga modernizmi. Suksesi ose dështimi tani shihet vetëm si përgjegjësi e individit.’ [1]

E gjithë kjo krijon një presion dhe ankth, përtej asaj që njihnin paraardhësit tanë.

Kështu, ankthi për statusin tënd është standardi i ri. Në botën tonë moderne të jetës së përsosur të Instagramit, vlera jote si njeri varet nga numri i ‘pëlqimeve’ që ti merr.

2. Edhe pse mendojmë se kemi arritur gjithçka vetë, më shumë se kurrë kemi nevojë për vlerësimin e të tjerëve

Ndërsa paraardhësit tanë e tërhoqën identitetin e tyre nga vendi që kishin në shoqëri, ne njerëzit modernë jemi çliruar nga kjo varësi. Ne mund të jemi të zotët e vetvetes. Nuk na intereson se çfarë mendojnë të tjerët rreth nesh.

Ose na intereson…

Nëse ndihemi shumë mirë me veten tonë, atëherë dëshirojmë dhe miratimin e njerëzve të tjerë. Nëse duam të ndihemi njerëz me vlera, atëherë kemi shumë nevojë ta dëgjojmë këtë nga të tjerët.

Kjo pikëpamje individualiste e realitetit se ‘ti bën çfarë dëshiron vet’ na bën më të varur se kurrë nga vlerësimi i jashtëm dhe më të prekshëm ndaj mashtrimeve—përfshirë këtu edhe nga tregtarët. Prandaj jemi shumë më të varur nga mallrat e konsumit, në mënyrë që të ndihemi mirë me veten tonë, si për shembull nga moda dhe elektronika.[2]

Në rast se ne (dhe familjet tona) nuk shihemi nga të tjerët si njerëz ‘në linjë me tendencat më të fundit’, atëherë nuk do ndihemi rehat me veten.

Kështu, kemi nevojë për veshjen më të fundit të modës: dyqani me pakicë ‘Best and Less’ nuk do jetë më i standardit tonë.

‘Apple’ në vend të ‘Oppo’, të lutem.

Largqoftë që gardëroba e burrit tënd të ketë veshje nga linja e dyqaneve ‘Lowes’.

Gjithsesi kjo mënyrë e të menduarit nuk na çon drejt një identiteti të qëndrueshëm:

3. Identiteti modern është më i brishtë se kurrë më parë

Nëse identiteti ynë bazohet në paraqitjen tonë—dhe kërkon aprovimin e njerëzve të tjerë (të rëndësishëm)—atëherë çfarë ndodh nëse dështojmë? Çfarë ndodh nëse e humbasim punën e ëndrrave tona?

Çfarë ndodh kur fuqia jonë atletike nuk është më e njëjta?

Apo nëse fëmijët tanë që dalin nëpër revistat e veshjeve për fëmijë, nuk sillen siç u ka hije?

Çfarë ndodh kur mosha ikën dhe fillojnë të shfaqen rrudhat?

Vetëvlerësimi ynë është i brishtë, ndryshe nga ai i identiteteve në kohët e vjetra.

Teksa pretendojmë të kemi një liri të re nga normat shoqërore, tani ne nuk e kërkojmë vlerësimin nga familja, por nga fushat e zgjedhura të arritjeve tona, ku kemi nevojë për pranimin dhe duartrokitjet e atyre që janë tashmë brenda atyre fushave.

Duhet të jesh një njeri i shkëlqyer, i bukur, i modës dhe i zoti. Ata njerëz të rëndësishëm duhet të mendojnë të njëjtën gjë. E gjitha varet nga ty, në një mënyrë që nuk ishte e njohur më parë nga kulturat tradicionale. [3]

Novelisti amerikan Benjamin Nugent shkruan rreth kësaj brishtësie, të cilën e ka përjetuar vetë gjatë punës së tij me kohë të plotë:

Kur qëllimi i vetëm i jetës time ishte të shkruarit vepra të suksesshme, unë e barazova cilësinë e punës me vlerën time si njeri. Për shkak të kësaj, nuk isha në gjendje të kritikoja shkrimet e mia. Nuk mund të dalloja nëse diçka që kisha shkruar ishte mirë apo keq, sepse më duhej me patjetër që çdo gjë të ishte mirë, në mënyrë që të ndihesha në rregull me veten. ‘[4]

Nëse identiteti ynë bazohet në paraqitjen tonë, atëherë është po aq i sigurt sa dhe aftësia jonë për të performuar.

Shumë njerëz, për të siguruar identitetin nuk shikojnë arritjet e tyre, por marrëdhëniet e rëndësishme—veçanërisht ato romantike.

Megjithatë, edhe kjo është marrëzi:

4. Nëse identiteti ynë gjendet në një marrëdhënie, atëherë çfarë ndodh kur ajo marrëdhënie thyhet?

Kjo gjë i shton marrëdhënies një presion të madh.

Ta bësh një marrëdhënie bazën e identitetit tënd mund të duket diçka e pranueshme (fundja, kjo është ajo që shoqëria moderne pret nga ne), por në fakt është një recetë për dështimin e asaj marrëdhënieje.

Siç dhe Keller shkruan:

Nëse e mbyll identitetin tënd brenda një marrëdhënieje, nuk do të jesh në gjendje ta kritikosh personin tjetër për diçka, pasi zemërimi i tij do të shkatërrojë. Dhe as nuk do jesh në gjendje për të mbajtur barrën e brengave apo vështirësive të tij personale. Nëse ai ka një problem, fillon të përqendrohet te vetja dhe nuk po të jep konfirmimin që ti dëshiron, atëherë nuk do arrish ta marrësh atë konfirmim. Si përfundim ajo do kthehet në një marrëdhënie të dëmshme. [5]

Pra, kjo është shkatërruese për identitetin tonë.

Kemi nevojë për një identitet që nuk na shtyp

Bota moderne laike nuk na ofron ndonjë vend të qëndrueshëm për të siguruar identitetin tonë.

Qoftë zotërimet, arritjet apo marrëdhëniet, të gjitha këto themele janë të ngritura në rërë. Mund të duken mirë nga pamja e jashtme, por janë të brishta, janë të pasigurta. Mundet edhe të qëndrojnë për një kohë (ndoshta për një kohë të gjatë), por herët ose vonë, ato do dështojnë.

Ajo çfarë kemi nevojë është një Vend apo një Person i sigurt, te i Cili mund të lëmë identitetin tonë.

Një Person, i Cili nuk do na braktisë.

Një Person në të Cilin mund të gjejmë çlodhje, pa u frikësuar apo shqetësuar.


Botuar për herë të parë në akosbalogh.com

[1] Tim Keller, “Making Sense of God—An Invitation to the Skeptical” (Londër, shtëpia botuese Hodder & Staughton, 2016), 128-129.

[2] Keller, 129.

[3] Keller, 129.

[4] Cituar në librin e Keller, 130.

[5] Keller, 131.


Botuar me leje: https://au.thegospelcoalition.org/article/feeling-anxious-about-you-why-modern-identity-can-be-crushing/

Përktheu: Joana Muhameti | Redaktoi: Linea Simeon

Shënim i redaktorit: 

Ju mund ta shpërndani këtë material, pa ndryshuar aspak përmbajtjen. Sigurohuni të citoni “botuar me leje nga koalicioniungjillit.org” dhe vendosni hallkën (linkun) e këtij artikulli nga faqja jonë në internet.

SHFAQ MË SHUMË
Po ngarkohet